Tài liệu các thế cây cảnh bonsai thường dùng

Các thế cây cảnh là tài liệu được lưu lại từ rất lâu về nghệ thuật cây cảnh. Các thế này cũng được chia ra làm cổ điển và hiện đại. Các tài liệu này là môt bản hướng dẫn tạo dáng, bởi vì các dáng này đẹp và mang một ý nghĩa nhất định.

Bạn đang xem: Tài liệu các thế cây cảnh

Đa số các cây bonsai đều tuân theo các dáng thế này, các cây không theo một dáng thế nào mà vẫn rất đẹp thì gọi là dáng quái. Dáng thế ở nước ta khá đa dạng có thể lên tới 72 dáng thế, tuy nhiên chỉ có khoảng 12 thế cây là phố biến. Sau đây chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu các thế phổ biến và cách tạo thành chúng.

Dáng trực

*

Dáng trực tượng trưng cho sự quân tử của nam giới, dáng thế tạo nên sự vững chắc như cột trụ trời vậy. Trong tự nhiên bạn có thể gặp các cây cổ thụ to lớn cao hàng trăm mét đó chính là cây dáng trực.

Tạo hình: cây có hình dạng thẳng lên trời, cây càng to ở gốc và nhỏ dần khi lên đến ngọn. Cả thân và tay cành đều thoát lên vẻ già dặn của một cây cổ thụ.

Cách thực hiện: cắt ngang gốc đợi mầm non mọc lên to bằng 2/3 thân gốc thì cắt tiếp. Sau 4 - 5 lần cắt giật như vậy sẽ tạo được thế đầu voi đuôi chuột. Tiếp theo là tiến hành tạo tay cành cho già giặn là được.

Độ khó: đây là cách có độ khó cao, thời gian thực hiện lâu. Đây là một thế rất có giá trị do đẹp và tốn nhiều công sức.

Biến thể: trực lắc (hơi nghiêng về một phía), trực quân tử (thẳng đứng), trực huyền (vừa dáng trực, vừa dáng huyền).

Dáng thác đổ

*

Dáng này là một dáng có giá trị rất cao do tính thẩm mỹ của nó. Cây thường được trồng trong chậu hình chữ nhật cao rũ xuống dưới. Các cây có hoa, quả như linh sam, bông trang, sam trái sẽ tạo thành một thảm hoa rất đẹp.

Tạo hình: như tên gọi dáng này như một cây mọc ở một chỏm đất phía trên thác nước, sườn núi. Khi trưởng thành sẽ uốn theo độ dốc của của thác nước do trọng lực.

Cách thực hiện: chọn các gốc phôi có sẵn co dốc xuống theo thế này. Nếu phần rễ nhô lên khỏi mặt đất đẹp nữa thì càng tốt. Nuôi các mầm mọc ra thì uốn hướng xuống phía dưới. Chú ý tạo tay cành to dần từ trên cao và cành nhỏ dần khi gần xuống đất.

Độ khó: tương đối khó vì rất khó kiếm phôi đẹp để tạo hình. Trong quá trình tạo thế cho cây cũng cần người có nhiều kinh nghiệm. Các cây dáng thác đổ thường được tạo hình thành từng cặp trái phải để chưng ở các biệt phủ.

Biến thể: không có biến thể.

Dáng long

*

Dáng này là một dáng cây cổ truyền phổ biến nhất. Ngày xưa người ta coi rồng là biểu tượng của sự may mắn quyền lực. Nên thời phong kiến hầu hết các cây cảnh đẹp đều được tạo theo dáng này.Ngày nay vẫn còn tồn tại nhiều cây mai vàng dáng long cổ truyền rất đẹp.

Tạo hình: phần rễ và gốc to nổi lên hẳn mặt đất tạo thành đầu con rồng đang phi xuống đất. Lên trên chính là phần đuôi, càng lên trên càng thu nhỏ và uốn lượn theo đúng tạo hình con rồng, các tay cành làm đều về các phía.

Cách thực hiện: để tạo thành cây dáng long đẹp quan trọng nhất là bộ đế, rễ. Ngay từ nhỏ nên thực hiện cuốn gốc cây con thành nhiều vòng. Khi cây này lớn lên sẽ có phần thân gốc cuốn lại với nhau tạo thành đầu con rồng. Ngoài ra phải nuôi rễ cây con cho to, nổi hẳn lên trên mặt đất mới đẹp.

Độ khó: trung bình, các cây dáng long không cần cắt giật nhiều lần. Các cây dáng long theo một khung cố định có thể dễ dàng thực hiện, không yêu cầu tay nghề quá cao.

Biến thể: không có biến thể.

Dáng phụ tử

*

Cây gồm 2 thân một cây mẹ lớn hẳn so với thân con còn lại tạo thành dáng phụ tử. Đây là một dáng khá dễ, ý nghĩa tượng trưng cho tình cảm gia đình. Xét về tổng thể nhìn rất hài hòa, khá nhiều cây phụ tử nổi tiếng được trưng bày.

Tạo hình: chọn cây phôi có một thân đẹp phần rễ phình to. Phần cây nhỏ có thể nuôi sau thân chính. Thế này người chơi cũng tạo tay cành giống như cây dáng trực.

Độ khó: dễ thế cây này chỉ cần người chơi có kiến thức cơ bản là được. Nhưng để tạo được một cây thế phụ tử có hồn thì cần người chơi có kiến thức thẩm mỹ và còn yếu tố may mắn nữa.

Biến thể: không có biến thể.

Thế bạt phong

*

Đây là một dáng cổ điển, rất nhiều cây theo dáng này đạt giải cao tại các cuộc triển lãm. Dáng bạt phong được định nghĩa như một cây trước gió, lùa hẳn về một phía. Dáng thế này tạo một tạo hình độc đáo, nếu kết hợp với co thân gốc đẹp sẽ rất có hồn.

Tạo hình: cây phôi gồm nhiều thân hướng sang phải, sau đó co gắt sang trái như đang bị gió lùa vậy. Cây dáng bạt phong rất dễ tạo vì không cố định và gồm nhiều thân. Tuy nhiên để tạo thành một cây bạt phong đẹp rất khó. Hầu hết các cây thế này chỉ đạt được mức cơ bản chưa tạo được các đường nét cần có.

Độ khó: tương đối dễ hầu hết các cây nhiều thân đều có thể tạo hình thành dáng này. Gốc phôi cũng không cần yêu cầu khắt khe. Thế này cần sử dụng khá nhiều dây kẽm đi dây để cố định.Biến thể: gồm rất nhiều biến thể khác nhau vì không cố định tạo hình.

Dáng huyền

*

Là một trong 12 dáng cổ truyền của nước ta được ghi chép nhiều trong các sách. Dáng này thường gặp nhiều do có nhiều người lựa chọn để làm cây. Đây cũng là một dáng dễ làm tương tự dáng trực nhưng nghiêng hẳn về một bên một góc 45 độ. Bạn có thể tưởng tượng nó nghiêng như một dấu sắc hoặc dấu huyền.

Tạo hình: thường lựa chọn các phôi đẹp có độ nghiêng phù hợp để tạo dáng. Nói chung chọn dáng thế nào để làm cây đa phần do hình dạng của cây phôi. Cây dáng này cũng cần trải qua nhiều lần cắt giật để cho thân có độ vót đẹp. Phần đỉnh sẽ nằm nghiêng sang một bên để lộ phần thân chính.

Độ khó: tương đối khó do phải trải qua nhiều lần cắt giật giống cây dáng trực thì mới đẹp. Lưu ý chọn phần mặt tiền cho đẹp trước khi tạo dáng.

Biến thể: dù nghiêng sang trái hoặc nghiêng sang phải đều gọi là dáng huyền. Các cây có độ nghiêng lớn hơn 60 độ thường không còn được gọi là dáng huyền nữa.

Dáng bay

*

Được định nghĩa như một vật thể đang bay vậy. Vì thế cây có dáng bay thường có tạo hình song song với mặt đất và nằm hẳn trên cao. Các cây này thường được trồng trên chậu cao và đặt ở trên một cái đôn sẽ đẹp hơn.

Tạo hình: dáng bay là dáng nằm giữa dáng huyền và thác đổ. Dáng này sẽ tạo với trục thẳng đứng một góc 90 độ C. Đây cũng là một dáng rất đẹp bạn có thể lựa chọn để tạo hình cho cây của mình.

Độ khó: trung bình chọn các cây có thân gốc đẹp và có một co gắt 90 độ là có thể tạo được. Các cây dáng bay thường chọn chủng loại có hoa hay trái như linh sam, bông trang, sam núi thì thành phẩm sẽ đẹp hơn.

Cây cảnh hay còn gọi là Bonsai là một trong những thú vui đã có từ rất lâu đời, để tạo được một thế cây đẹp mắt thì không chỉ người trồng cây mà cây cũng phải trải qua rất nhiều điều kiện khắc nghiệt để có thể thành một cây Bonsai đẹp.

Phân loại cây dáng thế dựa vào dáng thế cây và số lượng cây trên gốc mà người ta chia thành các loại như sau:

*


Mục Lục

1 Phần 1: Những dáng cây cảnh bonsai cơ bản2 Phần 2: 35 Thế Cây Cảnh Bonsai Tạo Điểm Nhấn Cho Sân Vườn Theo Phong Cách Riêng Của Gia Chủ

Phần 1: Những dáng cây cảnh bonsai cơ bản

1. Cây cảnh bonsai dáng trực

Cây dáng trực là cây có trục thân cây thẳng góc với mặt đất (thế đứng) α = 0o (nhìn tổng thể giữa ngọn và gốc hình thành đường thẳng hoặc gần thẳng đứng).

* Ý nghĩa của cây cảnh dáng trực: Dáng trực trong nghệ thuật cây cảnh nó được nghệ thuật hoá để ẩn dụ thế hiên ngang, bất khuất…


*

Cây cảnh bonsai: Cây si, cây xanh hình dáng trực


2. Dáng xiên / nghiêng hay dáng tà là

Là dáng mà trục của thân cây hơi nghiêng so với phương nằm ngang khoảng α = 20o – 70o.

* Ý nghĩa của cây dáng xiêu: Ngoài thiên nhiên những cây này gặp trắc trở, thiên tai làm đổ nghiêng nhưng cây vẫn sống và vươn lên.


*

Cây cảnh bonsai: Cây xanh, hoa giấy dáng nghiêng


* Về thẩm mỹ: Các cây có dáng xiêu thường trông rất mềm mại, duyên dáng nhã nhặn, thường thể hiện hình tượng của người phụ nữ.

3. Dáng hoành

Dáng hoành là là dáng cây mà trục của thân cây nằm ngang so với mặt chậu.

* Ý nghĩa của cây cảnh dáng hoành: Dáng hoành ở ngoài tự nhiên thường là những cây có điều kiện sống khó khăn nhưng cây vẫn sống và nảy lộc đâm chồi (cây nằm ngang trên mặt đất α = 70 ≤ 90o).


*

Cây cảnh bonsai: Cây hoa giấy hình dáng hoành


* Về thẩm mỹ: Dáng cây này khá khác thường, ngoạn mục biểu hiện sự mềm mại dịu dáng, duyên dáng…

4. Dáng huyền

Cây dáng huyền là cây có gốc trong chậu nhưng thân cây trườn qua mép chậu đổ xuống phía dưới như dòng thác đổ. Ngọn cây dài hơn đáy chậu và có xu hướng ngóc lên. Cây mọc vách đá α > 90o.

* Ý nghĩa của cây cảnh dáng huyền: Ngoài thiên nhiên những cây này thường sống trong điều kiện khí hậu nghiệt ngã nhất (cây ở sườn núi, vách đá…) nhưng cây vẫn có thể sống, gốc cây bám chắc vào đá, treo leo giữa trười mây, ngọn cây vươn lên tạo hình ảnh của sự kiên trì nhẫn nại vượt qua phong ba bão táp hướng tới tương lai phát triển.


*

Cây cảnh bon sai: Cây xanh hình dáng huyền


* Về thẩm mỹ: Dáng cây thể hiện sự mềm mại, dịu dàng, sự tươi trẻ… song tiềm ẩn một sức sống mãnh liệt.

Phần 2: 35 Thế Cây Cảnh Bonsai Tạo Điểm Nhấn Cho Sân Vườn Theo Phong Cách Riêng Của Gia Chủ

1. Thế trượng phu

Cây dáng trực thân nhỏ đều từ gốc đến ngọn, bộ rễ to, khoẻ, vững trắc. Cây có 2 hoặc 4 cành và ngọn, cành số 1 có chiều dài bằng 2/3 chiều cao của cây.


*

Cây cảnh bonsai: Cây xanh thế trượng phu


Cây trong chậu nhưng có cảm giác cao ngút ở đại ngàn phỏng theo cây thông ngạo nghễ, hiên ngang đứng trên núi cao. Cây nói nên khí tiết của đấng trượng phu, thẳng thắn, cương trực…

2. Thế nhất trụ kình thiên

Là cây dáng trực, khoẻ khoắn, vững chắc, cành và ngọn tập trung ở trên cao, để lộ thân cây to cho ta một cảm giác khoẻ khoắn.


*

Cây cảnh bon sai: Thế cây xanh nhất trụ kình thiên


Ý nghĩa: Nói về thế lực nhỏ bé nhưng dũng ảm chống lại thế lực tiêu cực rất to lớn

3. Thế tam đa (Phúc – Lộc – Thọ)

Tam đa gồm: đa phúc (nhiều con), đa lộc (nhiều tiền của), đa thọ (sống lâu). Đó là ước muốn chung của con người xa xưa.

Thế được tạo hình từ cây 2 cành 1 ngọn (cây 3 thân cũng gọi là thế tam đa). Kiểu cổ các tán được cắt tả tròn trịa như hình đĩa xôi, theo quan niệm quả phúc thì phải tròn.


*

Cây cảnh bonsai: Thế cây xanh tam đa


Ngày nay, cành và ngọn đã được cắt tỉa phóng thoáng, linh hoạt, tự nhiên hơn và dáng sử dụng là trực biến hoá.

4. Thế vũ trụ

Thế vũ trụ trước tiên phải là cây cổ thụ, gốc rễ lồi lõm, xoè ra bốn phía, thân to xù xì, đứng thẳng, phân cành nhánh theo lối chiết chi tứ diện, có thể có từ ba đến năm tàn to, uốn hình quạt, nằm ngang, dưới to, trên nhỏ, tỉa lúp búp, ngọn uốn hồi đầu thượng, gần như hình nón chớ không vươn lên cao.


*

Cây cảnh bonsai: Thế cây vũ trụ


Thế này phải uốn đúng luật âm dương, cành tả, hữu, tiền, hậu đầy đủ, sum suê đầy đặn, tượng trưng cho cả không gian và cả thời gian và cả thời gian vĩnh cửu.

5. Thế trung bình ngay

Thế trung bình là thế phổ biến , kiểng xưa còn để lại rất nhiều . trung bình là cây độc thụ , thân thẳng đứng có bộ rễ xòe ra, nổi lên trên mặt chậu, mặt đất, gốc to lồi lõm, nếu được hình thú thì càng tốt, thân xù xì phân cành nhánh theo lối chiết chi hay tư diện.


*

Cây cảnh bonsai: Thế trung bình ngay


Nhánh thứ nhất bẻ về bên dương nếu gốc cây có dáng hơi ngả về bên phải.

Nhánh thứ hai phải uốn trở về bên âm, đoạn thứ ba phải uốn trở lại về bên dương để quy căn.

Nhánh thứ ba cũng phải bẻ trở về bên dương.

Nhánh thứ tư thì nên uốn đứng thẳng đảm bảo ngay gốc, để cây không đổ ngã, thếkiểng này chỉ uốn hơi nghiêng lại một chút.

Đến tàn thứ năm là ngọn phải uốn hồi đầu.

Thế trung bình ngay là cây kiểng dễ uốn sửa, chỉ cần phân tàn nhánh cho hài hòa cân đối là đẹp, cũng biểu tượng về đạo đức, ngay thẳng thật thà.

6. Thế trung bình cong

Là thế có thân uốn cong cong như long thân, nếu bộ rễ chân nôm hay hình thú thì tuyệt đẹp.

Thân ngay đoạn thứ nhất đã cong về một bên rồi, tàn thứ nhất phải ngả về hướng thân cây.

Nhưng đoạn thứ hai phải uốn cong trở lại quy căn ngay.

Đến đoạn thứ ba sửa thành cây trực, giữ thế trung bình.

Các chi nhánh đều uốn tứ diện, so le, dưới to trên nhỏ, nhưng ngọn phải uốn hồi đầu trung như đuôi cá.


*

Cây cảnh bonsai: Thế trung bình cong


Cây thế trung bình cong, uốn được hai cây giống nhau, thì hợp với cây trung bình ngay làm thành bộ kiểng tam tài ba cây rất đẹp, tương trưng cho thiên, địa nhân.

7. Thế trực quân tử

Thế trực quân tử mà ông cha chúng ta rất ưa thích, vì các cụ đều là những bậc nho sĩ, tôn trọng lễ nghi, tính tình ngay thẳng thanh cao, người quân tử tánh như thủy, nhu nhi bất nhược, biết xử thế ở đời.

Cây trực quân tử là dáng cây có thế trực thẳng đứng, phong cách đĩnh đạc, cành nhánh ngay thẳng, gọn gàng, đường nét dứt khoát, bất khuất.


*

Cây cảnh bonsai: Thế trực quân tử


Phân chi theo lối chiết chi hay tứ diện, đủ bốn mặt tả hữu, trước sau, tàn nhánh đầy đủ, cân đối, biểu hiện cho người có kỷ cương.

8. Thế trực liên chi

Thế trực liên chi cũng là cây có dáng trực, thẳng đứng, biến ra từ thế trực quân tử.


*

Cây cảnh bonsai: Thế trực liên chi


Nhưng liên chi là nhiều cành nhánh quấn quýt lấy nhau, ôm sát thân cây, mới xòe ra ngoài làm tàn theo kiểu tứ diện, sum suê đầy đủ, mặt nào cũng đẹp, cân đối hài hòa, thành hình chóp dưới to trên nhỏ, không khuyết chỗ nào rất đẹp, biểu hiện người phong lưu, ấm no sung mãn, vui tươi hạnh phúc.

9. Thế trực quan tử liên chi

Thế trực quân tử liên chi: thế này cũng giống như hai thế trên nhưng lại có hai ba cây tử ở quanh thân cây mẹ. thường là loại cây mai chiếu thủy, mặc dù thân trực nhưng tàn nhánh cũng ôm lấy mấy cây con ở bên dưới.


*

Cây cảnh bonsai: Thế trực quân tử liên chi


Cây tử lại sống độc lập, cây nào cũng có đủ tàn nhánh như một cây riêng biệt, sống không nhờ cây mẹ, đan xen như là một quần thụ nhỏ, rất đẹp, tượng trưng cho tình yêu thương người, nhất là trẻ thơ, lúc nào cũng vui tươi.

10. Thế tùng thập

Đây là thế của các cụ ngày xưa dùng làm mẫu để uốn những cây trực thọ, vì cây tùng có dáng thân đứng thẳng, tàn nhánh phân chi nhị diện nằm ngang hai bên, với khoảng cách đều đặn, dưới to trên nhỏ rất đẹp.

Cây tùng phải là cây cổ thụ, già nua, rũ tàn nhánh xuống, nhưng vẫn còn giữ được chữ thập tự nhiên mới thật là đẹp, chớ không phải uốn ngang tràn cứng ngắc như người đứng giăng tay giữa trời thì không còn phải cây kiểng nữa.


*

Cây cảnh bonsai: Thế cây cảnh tùng thập


Tướng Tùng thập tượng trưng cho người thanh niên khỏe mạnh, gan dạ bất khuất, nên phải uốn cho dứt khoát, biểu hiện cho tính thẳn thắn như người quân tử.

Ông cha ta ngày xưa uốn cây tùng làm mẫu cho những cây kiểng có lá kim khác. Và trong một giàn kiểng ít ra cũng phải có cây tùng, cây bách để nói lên sự vững chãi lậu bền.

11. Thế thất hiền

Thất hiền chiết chi là thế cao lớn nhiều tàn một ngọn cộng chung là bảy tầng. Bộ rễ sửa chân nôm, thân có thế trực, nhưng uốn bẻ qua bẻ lại theo tả hữu theo chi âm dương thì hay hơn.

Nghĩa là đọan thân thứ nhất cong qua bên phải – cùng với nhánh thứ nhất.

Đọan thứ 2 trả về bên trái: cứ luôn phiên tới từng thứ sáu, đọan ngọn đứng thẳng và uốn theo kiểu hồi đầu trung, các tàn đều uốn hồng tâm hay tròn lúp búp, dưới to trên nhỏ, nhánh thứ nhất gọi là phủ địa sà xuống mặt đất, nhánh thứ hai là triều nhiên uốn hơi vươn lên một chút, đối xứng với nhánh phủ địa.

nhánh thứ 3 là chiếu thủy soi nước phải uốn nằm ngang hơi hạ xuống để nhìn nước, nhưng do ảnh hưởng của nắng, ngọn nhánh quang hợp cũng tự vươn lên, nên phải uốn sủa không thể cho vươn lên cao quá.


*

Cây cảnh bonsai: Thế thât hiền


Nhánh thứ tư là nghinh phong cong qua quẹo lại, như phe phẩy với gió, đầu cành xoay theo chiều gió như kiểu sơn thủy rất đẹp.

Nhánh thứ 5 là quán vũ, hơn vươn lên để hứng mưa rơi hứng xương tuyết, nhưng phải uốn trở xuống không để không thể vươn lên quá cao.

Nhánh thứ 6 là nhánh trung bình, uốn nằm ngang, cân đối, không dài không ngắn, kết hợp với các nhánh trước nối liền với ngọn, uốn hồi đầu trung, để tạo dáng cây hài hòa, đầy đủ tàn nhánh phải luôn luôn uốn tỉa, hễ cành vươn lên cao thì uốn trở xuống, cành nào thấp quá thì uốn vươn trở lên cho cân đối, theo câu (Cực dương biến âm, cực âm biến dương) làm sao cho dáng cây kiểng không khuyết chỗ nào, để khi ngắm nhìn thưởng thức, vừa ý thỏa lòng.

Cây thế thất hiền tượng trưng cho lòng thanh thoátt, vô tư, uống rượu ngâm thơ không màn tới thế sự.

12. Thế chữ vương chữ tường

Cũng như cây tùng thập thế vương tường uốn theo hình chữ vương, chữ nho có 3 tầng nằm ngang, như chữ dương là con dê, nhưng còn đọc là tường có nghĩa là may mắn, điềm tốt lành, như kiết tường dùng để chúc mừng, để cầu được nhiều điều tốt lành, may mắn, có phước…


*

Cây cảnh bonsai: Thế chữ vương chữ tường


Thế này có ba từng nằm ngang và có hai ngọn nhỏ. Thế nay tuy rất đơn giản nhưng rất khó uốn, cả ba từng đôi, giăng ngang, phải uốn được ba tàn văn, ba tàn võ, thành ra sáu tàn, dưới to trên nhỏ. Uốn đúng thế rất đẹp.

Cây vương tùng nếu là cây cổ thụ thì quí giá vô cùng, tượng trưng thiên mệnh ý chí tối cao vô thượng của các bậc vua chúa.

13. Thế mai nữ

Cây trung bình mai nữ rất rễ uốn, là cây cổ thụ có đoạn thân bẻ cúp rồi đứng thẳng lên, đủ để uốn nhánh cong qua thành hình chữ nữ là đạt, các tàn nhánh các đều uốn theo lối chiết chi, chỉ có khó là cây mai nữ phải uốn làm sao cho mềm dẻo, yểu điệu, dịu dàng, như người con gái.


*

Cây cảnh bonsai: Thế mai nữ


Cây xung phong mai nữ hình dáng còn uyển chuyển ẻo lả hơn. Thân cây dạng nghiêng nên nhánh chéo nữ ôm lấy thên rất mềm mại duyên dáng. Kế đó thân lại quy căn đắp điếm lấy nhánh mai nữ, bảo vệ người con gái.

14. Thế quần tụ tam sơn

Là ba cây kiểng nằm chung trong một chậu to. Còn gọi là tam tài, ba cây kiểng trực thọ đứng gần ngay hàng, cây cao chính giữa, hai cây thấp hơn ở hai bên, nhưng có thể so le một tý, cây to có 5 tàn, hai cây lùn chỉ cần ba tàn, có thể giao cành với nhau làm thế nào ba cây cân đối mới đẹp và ba cây cũng liên kết với nhau, nếu thiếu một trong ba cây là mất hết vẻ đẹp.


*

Cây cảnh bonsai: Thế quần tụ tam sơn


Cho nên thế tam sơn biểu tượng cho sự đòan kết. Thế tam sơn nên uốn với cây tùng, cây bách, xếp thành hình chữ sơn là núi rất đẹp.

15. Thế huyền chi lạc địa

Chủ đề: Ý chí vươn lên mãnh liệt trong hoàn cảnh nghiệt ngã. Khung cảnh điêu tàn, cành lá liệt địa nhưng đầu vẫn ngóc lên trời hòng tìm kiếm sự sống.


*

Cây cảnh bonsai: Thế huyền chi lạc địa


Thế này rễ lồi ngoằn ngoèo, gốc hình thú nằm, thân long uốn khúc cong queo, tàn nhánh gãy cúp theo hướng cây đổ, ngọn hướng thiên. Nhất định thân phải chạm đất mới gọi là “lạc địa”.

16. Thế suy phong

Thế xuy phong hay xiêu phong cũng là một, xuy là chữ hán, xiêu là chữ nôm, đều phải uốn nghiêng cỡ 30 – 40 độ do bị gió xô đẩy.

Phải là cây cổ thụ, gốc rễ lồi lên hình thú hay thân nôm, thân uốn cong như long thân và quy căn hồi đầu, tàn nhánh có thể uốn chiết chi hay tứ diện, nhưng phải vươn ra cho giữ thăng bằng chống lại sức gió.


*

Cây cảnh bonsai: Thế suy phong


Cho nên còn gọi thế nghinh phong, cũng bốn tàn một ngọn, nhưng cành phải uốn về phía gốc để khỏi đổ ngã, cây xuy phong phải uốn cho đủ cặp để xếp với cây trung bình thành bộ ba cây.

Cây bên phải là cây âm, đối xứng với cây bên trái là cây dương (Nam tả hữu nữ). Cây trung bình đứng giữa là cây dẫn đàn, đứng thế chủ động của bộ kiểng.

17. Thế ngũ phúc

Cây thế ngũ phúc (4 cành 1 ngọn) cũng tương tự như cây tam đa. Thế này thường ở dáng trực biến hoá Thế tam đa và thế ngũ phúc đi đôi với nhau, hai thế này đều là cây trực thọ, cây ngũ phúc năm tầng, có thể uốn như cây tam đa rồi nuôi thêm hai tán nữa y như vậy là đạt.


*

Cây cảnh bonsai: Thế cây xanh ngũ phúc


Nhưng cũng có thể đối thành 5 tầng theo lối chiết chi tứ diện cũng được. Thế ngũ phúc to cao đẹp hơn thế Phước, Lộc, Thọ, ý muốn chúc tụng cao hơn nữa là Phước, Lộc, Thọ, An, Khang.

Ý nghĩa: Là có phúc, tốt lành may mắn, có lộc giàu có nhiều ruộng đất, có thọ là sống lâu trăm tuổi, An là sống yên ổn không bị xáo trộn, có khang là vui vẻ, chết êm ải thoải mái. Đúng là câu chúc tụng đầy đủ đẹp đẽ nhất.

Lưu ý: Thân cành nhánh phải hài hòa, làm sao có tính cách giao chi, hỗ tương với nhau, nếu thiếu một cây thì thấy không đẹp.

18. Thế ngũ nhạc

Chủ đề: Mô phỏng 5 ông già ngồi đàm đạo hoặc cảnh 5 ngọn núi trong quần thể Ngũ Hành Sơn.

Thế này trồng bằng năm cây trong một cái chậu hay cái khay to làm cảnh núi rừng, mỗi cây có một dáng riêng biệt có thể đứng hết, hoặc cây đứng cây xiêu, cây nằm, nhưng phải có lớn có nhỏ như sơn thủy mới đẹp.Cũng có thể xếp hình chữ ngũ. Xếp “ngũ lão giản đình” năm ông già đàm đạo phải xếp vòng tròn nhưng xếp thể rừng là đẹp nhất.


*

Cây cảnh bonsai: Thế ngũ nhạc


Thân cành nhánh phải hài hòa, làm sao có tính cách giao chi, hỗ tương với nhau, nếu thiếu một cây thì thấy không đẹp. Thế này có thể uốn bằng năm cây cùng một loại như sanh, mai chiếu thủy, tùng, cần thăng, kim quýt, đều đẹp.

19. Thế bạt phong

Thường là cây dáng xiêu, gọi là xiêu phong. Trong tạo hình các nhánh, cành được kéo xuôi về phía sau trái chiều với dáng của cây. Các tán thưa, rõ tán, nhánh, cành lượn sóng có cảm giác gió đang thổi mạnh.


*

Cây cảnh bonsai: Thế cây bạt phong


Thế cây như một con người đang vượt qua bão táp để đi tới đích, nói nên khí phách quả cảm, ý chí kiên cường của con ngời trước mọi bão táp của cuộc đời.

20. Thế bạt phong hồi đầu

Tương tự như thế bạt phong chỉ khác là cổ cây quặt về phía sau, ý nghĩa thể hiện con người cố gắng vượt qua bão táp nhưng còn ngoảnh nhìn về phía sau đầy lưu luyến và hứa hẹn đối với quê hương.


*

Cây cảnh bonsai: Thế cây xanh bạt phong hồi đầu


21. Thế thác đổ

Thế này cây cảnh cổ ít có thấy, là thế huyền độc thụ thân nằm bò qua miệng chậu, như bị trận cuồng phong xô ngã xuống ao, nên ngọn cây bẻ cong, thòng xuống thấp hơn đáy chậu.


*

Cây cảnh bonsai: Thế cây xanh thác đổ


Dáng thật mềm mại uốn cong hợp lý theo luật hồi đầu tự nhiên, vươn lên lúp búp có từng bậc rất đẹp, biểu hiện cho sức sống làm cho người xem có cảm giác dễ chịu.

22. Thế hạc lập

Thế này biến đổi từ thế phượng vũ, nhưng hai cánh không xòe ra, đầu ngẩng lên cao hơn nữa, đuôi cũng không xòe ra, cành hầu cũng ôm lấy thân cây làm cho mình chim hạc hơi dài ra, ngọn vươn cao và hồi đầu hạ để làm mỏ hạc.


*

Cây cảnh bonsai: Thế cây xanh hình hạc lập


Thế này gọn gàng, nhưng oai vệ rất đẹp. Biểu hiện lòng tự tin, tính khiêm tốn, nhưng nhất định sẽ thành công.

23. Thế phượng vũ

Thế này sửa theo dáng hình chim phượng đang múa. Là cây độc phụ chân phượng có hai rễ nổi cao lên thành 2 chân, thân ngắn vặt làm mình ngọn hồi đầu làm đầu chim.

Cành thứ nhất uốn xèo ra phía sau làm đuôi chim, hai cành tả hữu uốn xèo ra thành hình cánh chim đang múa, đây là phân hay dở của nghệ nhân, phải uốn sao cho uyển chuyển mềm mại như cánh chim múa.


*

Cây cảnh bonsai: Cây xanh thế phượng vũ


Cành phụ che thân làm hầu, ức ngắn gọn. Thế này phải có nét mỹ thuật, khi nhìn là biết chim phượng bay múa, tượng trưng cho tính yêu đời vui tươi.

24. Thế phụ tử, mẫu tử

Cách thực hiện: Cây có 2 thân cùng gốc. Đường kính thân cây con tối đa bằng 2/3 đường kính cây cha mẹ. Chiều cao thân cây con không vợt quá 1/2 chiều cao cây cha mẹ.


*

Cây cảnh bonsai: Thế cây phụ tử


Cây thế phụ tử có dáng trực, khoẻ khoắn. Thân con thường ở giữa canh số 1 và số 2.


*

Cây cảnh bonsai: Cây xanh thế mẫu tử


Cây thế mẫu tử có dáng xiêu, mềm mại, uyển chuyển.

Vị trí thân cây con không bị các cành của thân cha mẹ che lấp.

Thân cha mẹ có thể lấy 2 hoặc 4 cành 1 ngọn tuỳ theo nét đi của cha mẹ.

Thân tử sẽ phân cành ngọn tuỳ theo cành ngọn của cha mẹ làm sao cho tổng số cành của 2 thân là số lẻ.

25. Thế huynh đệ

Người chơi cây thế quan tâm tìm những cây hai thân một gốc để tạo thế huynh đệ với ý nghĩa về giáo dục đạo đức.

Ông cha ta có câu”

“Quyền huynh thế phụ – Anh thay mặt cha

Huynh đệ như thủ túc – Anh em như chân tay”


*

Cây cảnh bonsai: Cây xanh thế huynh đệ


Yêu cầu đối với thế này:

Chạc cây liền cùng với gốc.

Chạc cây phải khép sát nhau.

Độ lớn và chiều cao hai cây vào khoảng một 10 một 8.

Lưu ý:

Hai cây dáng trực, khoẻ khoắn – anh em trai

Thân to thẳng khoẻ, thân nhỏ mềm mại – Anh trai, em gái…

26. Thế rừng cây

Khi tạo hình thế rừng cây phải đặc biệt quan tâm đến mối quan hệ giữa các thân cây và việc khắc họa đường viền tán cây trong quần thể. Các cây cao thấp khác nhau được trồng sao cho nhìn giống như 1 khu rừng.


*

Cây cảnh bonsai: Cây xanh thế rừng cây


27. Thế tiều phu quải tử

Chủ đề: Người tiều phu cõng cậu con trên lưng, nhọc nhằn vất vả, thể hiện công lao trời biển của người cha.

Cây tiều phu phải là cây cổ thụ, gốc rễ lồi lõm, thân cây gân guốc, cây tiều phu phải đổ ngã nhiều hơn, gần như bạt phong hồi đầu, cõng cây tử trên lưng.


*

Cây cảnh bonsai: Thế tiều phu quải tử


Cây tử cùng một gốc, nhưng mọc cao hơn, nằm trên lưng như nhánh vậy, mang vẻ phong trần, tuy nhỏ nhưng vẻ già nua, có hai tàn một ngọn.

Cây tiều phu bốn tàn một ngọn, nhưng gồ ghề, gân guốc u nần, gần nằm mọp nhưng vẫn quy căn hồi đầu, để giữ thăng bằng.

Cây tiều phu quải tử quấn quýt lấy nhau như cha con vậy. Còn nhân ra thế “Lão mai sinh quí tử” – cha già sinh cậu ấm.

28. Thế phụ tử giao chi

Chủ đề: Tình cảm cha con gắn bó khăng khít.

Thế này cây tử có một nhánh quyện lấy cây phụ nên gọi phụ tử giao chi. Các thế khác như huynh đệ, tỷ muội, đồng khoa, đều có dáng tương tự, chỉ khác nhau về kích thước, to nhỏ, và cách uốn mô tả tính tình quan hệ với nhau mà thôi.


*

Cây cảnh bonsai: Thế phụ tử giao chi


Những cây này đều rất dễ uốn tùy theo dáng mà đặt tên, nhu phụ tử tương tùy, phụ tử tương thân, mẫu tầm tử, mẫu tử tương thân v.v..

29. Thế lưỡng long tranh châu

Thế này phải uốn với song thọ trồng chung vào một chậu, uốn đối xứng thành hai con rồng uốn khúc, giao đầu tranh hạt minh châu nằm ở giữa, là thế kiểng cổ thường thấy uốn với hai cây mai chiếu thủy hay cần thăng kim quýt.

Ngày nay thường uốn với cùm nụm rô nhanh chóng hơn với nòng bằng kẽm, trồng cây lên tới đâu, gài vô tới đó vài ba năm là thành, thân hai con rồng uốn khúc, đấu đầu lại nhìn quả châu, các nhánh làm chân và mây, đuôi ngẩng lên xòe ra như múa rất đẹp.


*

Cây cảnh bonsai: Mai chiếu thủy thế lưỡng long tranh châu


Nếu uốn với hai cây mai chiêú thủy thì rất quý.Thế này còn nhân ra “sư tử hí cầu” là hai con sư tử giỡn với quả cầu,cũng là hai cây uốn đối xứng với quả cầu rất đẹp. Cũng như thế (loan phụng hòa mình), hai con loan và phượng múa quấn quýt lấy nhau như cặp uyên ương duyên dáng…

30. Thế long bàn hổ phục

Thế này cũng có thể uốn với một cây kiểng to có hai thân hoặc với hai cây trồng chung một chậu.Thế long bàn hổ phục có nghĩa là rồng nằm uốn khúc và hổ cũng nằm sát đất chịu khuất phục để chầu chủ nhân.

Thế này rất khó uốn, phải có bộ rễ thành hình chân thú nằm xòe ra phía trước, tả thanh long, hửu bách hổ, hai chân hổ chồm ra, hai chân rồng ngấu xuống: cây thanh long, gốc nằm trên mặt chậu, đầu ngẩng lên , thân uốn cong làm mình rồng, cành tả hữu uốn theo lối chiết chi làm mây, hai cành trước sau làm chân xòe móng ra, ngọn hồi đầu làm đuôi, uốn dáng mềm dẻo, uyển chuyển.


*

Cây cảnh bonsai: Thế long bàn hổ phục


Cây bên phải, gốc thân bò trường lên chậu, đầu cúi xuống, các chi tỉa nhỏ ôm lấy thân để trang trí, ngọn vươn lên làm đuôi, tỉa theo tàn chổi nhỏ.

Thế long bàn hổ phục có hình dáng nằm chầu khuất phục hiền hòa, nhưng không kém phần uy nghi, biểu tượng cho quyền lực, rất hay rất đẹp.

31. Thế long mã hồi đầu

Thế này gồm hai cây to riêng biệt hay cùng gốc, nhưng một cây cao một cây thấp, rễ xòe ra theo chân thú, cây thấp thân to, ngắn nằm ngang, ngọn làm đầu ngẩng lên, không tàn nhánh, tạo dáng con ngựa nằm quay đầu trở lên.

Cây cao uốn thân long, cong cong văn vẹo, phân chi theo lối tứ diện, xòe ra bốn phía làm chân và mây, ngọn uốn tàn to như bông sen rồi bẻ cúp xuống làm đầu rồng quay trở lại.


*

Cây cảnh bonsai: Thế long mã hồi đầu


Thế này rất khó uốn, mới đầu phải lựa những cây mềm dẻo như mai, có nhiều rễ để uốn chân thú nằm xòe ra như chân ngựa, uốn làm sao cho khỏi phải giải thích người khác xem mà biết mới hay, cho hài hòa mới đẹp.

32. Thế long đàn phượng vũ

Thế này bay bướm hơn, có nghĩa là chim phượng hoàng múa trên mình rồng. Đây là thế có thể uốn với một cây, hoặc hai cây trồng chung một chậu. Phải cây cổ thụ gốc to, uốn nằm trên miệng chậu, gốc ngẩng lên làm đầu rồng.

Thân uốn cong hạ thấp, các chi xòe ra bốn phía làm chân và mây, ngọn ngã về phía sau làm đuôi rồng, cây thứ hai có hai rễ chẻ ra làm chân phượng, thân ngã ngang qua ôm lấy mình rồng, các cành hậu thân uốn làm đầu và đuôi chim phượng, hai cành tả hữu xòe ra làm hai cánh chim uốn với dáng đang múa, ngọn làm mây.


*

Cây cảnh bonsai: Thế long đàn phượng vũ


Thế này uốn cho thật dịu dàng mềm mại như phượng đang múa, tán nhánh xòe ra, trên mình rồng uốn khúc nhịp nhàng, thế chim phượng múa trên lưng rồng là tuyệt đẹp, biểu tượng cho quyền uy của vua chúa, ngày xưa chỉ có ở trong cung đình.

33. Thế long cuốn thủy

Thế này dựa vào hình ảnh của rồng hút nước, thế này thường uốn với cây mai chiếu thủy, cây kim quýt. Gốc to, uốn cong lại làm đầu cúi xuống lấy nước, thêm mắt, mũi miệng, trong nhỏ ngoài to.


*

Cây cảnh bonsai: Mai chiếu thủy thế long cuốn thủy


Thân uốn cong như rồng uốn khúc, các cành thân tứ diện làm chân và mây, không xòe ra dài lắm, nhưng vươn móng bám vào mây lấy thế mạnh để hút nước, cành hầu làm mây che lấy thân, ngọn có thể vươn lên xòe ra làm đuôi hoặc hồi đầu vừa cân đối, dáng đẹp, đứng vững vàng.

34. Thế long thăng

Cách thứ nhất: Uốn đầu rồng ở trên ngọn cây. Cách này hợp lý vì rồng bay lên thì đầu phải ở trên, nhưng rất khó uốn, làm sao ngọn cây nhỏ hơn gốc cây mà uốn đầu nằm trên ngọn cho đạt.

Rồng lúc nào cũng đầu to, đuôi nhỏ, cho nên phải tìm cách cưa cắt cách nào để cho đầu rồng to, lại thêm mũi miệng nữa thật là khó tạo dáng cho đẹp.

Thân rồng thì dễ, chỉ cần uốn cong cong, các nhánh làm chân làm mây ôm lấy thân cây không mấy khó, nhiều người vẫn uốn được.


*

Cây cảnh bonsai: Thế cây long thăng


– Cách thứ hai: Thăng lên nhưng đầu năm dưới gốc cây, phải tạo dáng làm sao khi nhìn là thấy rồng cất đầu bay lên mới tài.

Phải tạo dáng cho rồng vươn lên, mắt, mũi, miệng xừng lên, hai chân trước làm hai chân vươn móng chòm lên, hai chân sau hạ thấp đuôi vẫy đập để cất cánh bay bổng lên.

Nghệ thuật trong thăng là thân mình phải quật khởi mới mới đúng điệu.

Thế này đẹp hơn vì đầu to đuôi nhỏ, tàn nhánh cân đối. Thế này tượng trưng cho lòng cương quyết, lúc nào cũng vươn lên tiến bộ.

35. Thế long giáng

Thế này dễ uốn hơn thế long thăng, hình dáng điệu bộ ngược lại với thế long thăng là được. Đầu chúi xuống, ngực nằm trên mặt chậu, cành nhánh làm mây bao lấy chân uốn khúc trong tư thế đáp xuống, đuôi mềm dẻo, làm bánh lái điều khiển êm ái nhẹ nhàng một cách tự nhiên.


*

Cây cảnh bonsai: Thế long giáng


Tuy nhiên không kém phần oai phong lẫm liệt, vì rồng là con vật trong bộ tứ linh, rất dũng mãnh. Thế này bắt buộc phải đầu to đuôi nhỏ, cành nhánh xếp gọn lại để tạo dáng hạ xuống là đẹp, tượng trưng cho tính ôn hoà mềm mỏng nhưng không kém phần oai phong quyền lực.

Mỗi thế cây cảnh đều mang ý nghĩa và nét đẹp riêng. Và mỗi khách hàng chơi cây cảnh đều đã định hình trước những thế cây cảnh mình thích. Bài viết này giúp các khách hàng chơi cây cảnh đa dạng các ý tưởng giúp khách hàng biết thêm các thế cây, ý nghĩa của các thế. Ngoài ra độc giả có thế cây nào khác vui lòng bình luận các thế cây bên dưới để giúp bộ sưu tập hoàn thiện hơn.

Xem thêm: Thợ Chuyên Sửa Chữa Sàn Gỗ Tại Hà Nội 0989261608, Thợ Chuyên Sửa Chữa Sàn Gỗ Tại Hà Nội

Để mua các loại cây cảnh với giá thật “mềm” bạn có thể mua trực tiếp tại VƯỜN CÂY VIỆT – địa chỉ mua sắm cây cảnh đẹp hoàn toàn mới tại TP.HCM. Với diện tích gần 300 mét vuông, nơi đây trưng bày vô cùng đa dạng các loại cây cảnh đẹp từ cây cảnh để bàn, cây nội thất, cây bonsai, cho đến những cây có kích thước to dùng để đặt ngoài sân. Vườn Cây Việt đảm bảo đáp ứng mọi nhu cầu của bạn từ mua cây cảnh cho đến thuê cây với số lượng lớn.